Hồi trước tôi mới bắt đầu làm trọng tài cho mấy giải phong trào ở địa phương, thú thật là cứ đến đoạn thổi phạt đền là tim đập chân run. Nhìn thì dễ đấy, cứ đặt bóng xuống rồi sút, nhưng nếu không nắm chắc cái luật FIFA thì sân bóng dễ thành cái chợ ngay. Để tôi kể cho anh em nghe cái quy trình mà tôi đã trầy da tróc vẩy mới rút ra được, đảm bảo đúng chuẩn mà lại cực kỳ thực tế.
Chuẩn bị bóng và vị trí đứng
Đầu tiên, việc quan trọng nhất là phải đặt quả bóng đúng ngay chóc cái chấm trắng cách khung thành 11 mét. Tôi đã gặp nhiều ông khôn lỏi, cứ thừa lúc mình không để ý là nhích bóng lên một tí hoặc đặt bóng lên trên mấy ngọn cỏ cao để sút cho dễ. Nhiệm vụ của mình là phải đứng đó canh, bắt đặt đúng vị trí mới thôi. Sau đó, tôi phải lùa hết mấy ông cầu thủ khác ra khỏi vòng cấm. Theo luật thì ngoài ông sút và ông thủ môn ra, tất cả phải đứng cách bóng ít nhất 9,15 mét và tuyệt đối không được đứng chắn tầm nhìn của tôi.
Kiểm tra ông thủ môn
Đây là bước dễ cãi nhau nhất này. Tôi phải đi ra tận nơi, dặn ông thủ môn là ít nhất một chân phải chạm vạch vôi cho đến khi bóng rời chân đối phương. Hồi xưa tôi hay bỏ qua bước này, thế là mấy ông thủ môn cứ lao lên trước cả mét để hẹp góc sút, làm đội bạn kiện cáo um sùm. Bây giờ kinh nghiệm rồi, cứ phải chỉ tay vào vạch vôi, gật đầu xác nhận thì mới được.
Tiếng còi và thực hiện cú sút
Khi mọi thứ đã ổn định, tôi mới thổi một tiếng còi thật dứt khoát. Anh em lưu ý là khi cầu thủ chạy đà, họ có thể nhử, chạy chậm lại hoặc làm mấy động tác giả, nhưng tuyệt đối không được dừng hẳn lại ngay trước khi sút. Tôi từng phải thổi phạt, bắt sút lại và rút thẻ vàng cho một ông cứ đứng khựng lại để lừa thủ môn đổ người trước. Cú sút phải là một chuyển động liên tục. Và một điều nữa, bóng phải lăn về phía trước thì mới tính là hợp lệ.
Kết quả và những tình huống oái oăm
Sau khi bóng rời chân, nếu bóng vào lưới thì quá đơn giản, thổi còi công nhận bàn thắng thôi. Nhưng đời không như là mơ, có những lúc bóng đập cột dọc bật ra, ông sút bóng lại lao vào đá tiếp. Lúc đó tôi phải thổi phạt ngay vì luật quy định người sút không được chạm bóng lần hai nếu bóng chưa chạm vào ai khác. Hoặc có trường hợp mấy ông đồng đội của người sút ham hố quá, chưa sút đã chạy tót vào vòng cấm, lúc đó nếu vào thì tôi bắt sút lại, còn không vào thì cho đội kia hưởng quả phạt lên luôn.
Tôi nhớ có lần cầm còi một trận chung kết xã, áp lực kinh khủng. Cầu thủ hai bên cứ vây lấy mình đòi giải thích luật. Lúc đó tôi cứ bình tĩnh, thực hiện đúng từng bước: đặt bóng, dẹp người, nhắc thủ môn, thổi còi. Cứ làm đúng quy trình thì chẳng ai bắt bẻ được mình cả. Làm cái nghề này hay kể cả anh em đi đá bóng phủi, cứ nắm chắc mấy cái bước thực hiện chuẩn này thì chơi mới bền và tránh được mấy vụ cãi vã không đáng có trên sân.
Sau nhiều năm lăn lộn trên sân, tôi nhận ra cái luật penalty này không chỉ là văn bản khô khan. Nó là cái để giữ cho cuộc chơi công bằng. Anh em cứ thử áp dụng mà xem, ban đầu có vẻ rắc rối nhưng khi thành thói quen rồi thì thấy nó rất chuyên nghiệp. Giờ mỗi lần đứng trước chấm 11 mét, tôi không còn run nữa mà cảm thấy cực kỳ tự tin vì mình biết mình đang làm đúng theo chuẩn quốc tế.